Cựu lãnh đạo PlayStation chỉ trích chiến thuật mới của Xbox: 'Hiểu sai cách ngành giải trí tương tác vận hành'

Xbox đang lại chao đảo. Các studio lớn sắp đóng cửa, làn sóng AI tiếp tục làm tăng giá linh kiện phần cứng console, dường như không ai muốn mua console nữa, và theo CEO Microsoft Satya Nadella – người ủng hộ mạnh mẽ ngành công nghiệp AI đang 'bóp nghẹt' phần còn lại của công nghệ tiêu dùng – tập đoàn này không kiếm đủ tiền từ các game tự phát hành. Tất cả điều này xảy ra bất chấp Microsoft có giá trị thị trường hơn 2 nghìn tỷ USD và sở hữu một số studio và IP game lớn nhất thế giới, bao gồm Call of Duty và Minecraft. Chuyện gì đang xảy ra? Ai cũng có ý kiến, một số có trọng lượng hơn số khác.

Trong số những người lên tiếng có Shawn Layden, cựu giám đốc điều hành cấp cao của Sony, người đã góp phần đưa PlayStation 5 ra đời trước khi từ chức năm 2019. Tổng cộng ông đã gắn bó 32 năm với Sony. Dĩ nhiên, PlayStation của Sony cũng có những rắc rối riêng, nhưng Layden đã rời đi trước khi những vấn đề tồi tệ nhất bộc lộ. Ông từng chỉ trích việc ngành công nghiệp chuyển hướng sang live service – vốn là một bước đi sai lầm với Sony – và sự phụ thuộc ngày càng lớn của các nhà phát hành lớn vào những siêu phẩm bom tấn. Ông cũng cho rằng việc hợp nhất ngành là 'kẻ thù của sự đa dạng' và các dịch vụ đăng ký làm nghẹt sự sáng tạo. Nói cách khác: những niềm tin ông bày tỏ dường như đặt Microsoft vào 'danh sách đen' của ông.

Trong một bài đăng trên LinkedIn, nhà tư vấn thiết kế game Tadhg Kelly đã điểm lại một số sai lầm, thay đổi chiến lược và hướng đi kỳ lạ của Xbox kể từ khi Asha Sharma nắm quyền vào tháng Hai. 'Cuộc khủng hoảng nhận dạng của Xbox sẽ tiếp diễn cho đến khi tinh thần được cải thiện', ông viết. 'Chúng ta đã thấy: - Một CEO mới sau khi lãnh đạo trước đó bị loại - Một thương hiệu lại về cơ bản là thương hiệu cũ - Tái khẳng định Helix đắt đỏ - Tuyên bố rằng phần cứng không thể đắt để thắng - Tuyên bố rằng biên lợi nhuận 30% đã hết - Tuyên bố rằng biên lợi nhuận 3% là rắc rối - Matthew Ball và một số nhân sự mới từ ngành công nghệ - Tuyên bố về việc tập trung lại vào các thương hiệu cốt lõi - Trình diễn các game mới - Đóng cửa các studio đang làm những game mới đó - Tuyên bố rằng game quan trọng với Microsoft - Một bình luận rằng game tại Microsoft cần tự đứng vững. Và cứ thế, tiếp diễn', Kelly nói thêm. 'Chiến lược không phải là tập hợp các quyết định mâu thuẫn có thể quan trọng. Đó chỉ là chiến thuật. Né tránh và lắc lư. Cố gắng vượt qua. Thời buồn cho Big Green.'

Layden đã lên tiếng trong phần bình luận. 'Có nguy cơ bị coi là “kẻ ghét” (mà thực ra tôi không phải), những động thái này bộc lộ sự hiểu sai cơ bản về cách thế giới giải trí tương tác vận hành', ông viết. Và thêm: 'Iykyk [nếu biết thì biết], cũng có nghĩa nếu không biết thì không biết.' Đó là những lời lẽ mạnh mẽ. Nó giống như một người thợ mộc bộc lộ 'sự hiểu sai cơ bản' về cách vận hành của máy tiện, sau 25 năm học việc.

Đọc bình luận này, tôi không thể không nhớ lại lời của cựu CEO Activision Bobby Kotick, người từng nói trong một cuộc phỏng vấn năm ngoái rằng ông đã từng nói với Satya Nadella rằng ông ta không nên tham gia lĩnh vực game chút nào. 'Chúng tôi [Kotick và Nadella] có nửa giờ bên nhau và ông ấy nói: “anh có thể cho tôi biết gì về game không?” Và tôi trả lời: “anh bạn, anh không nên ở trong ngành game. Anh không phải là công ty sáng tạo. Anh nên mua Workday hay cái gì đó, SAP. Đây không phải là công ty có DNA sáng tạo.”' Kotick tiếp tục: 'Khi ông ấy gọi để thực hiện thương vụ, tôi cũng nói điều tương tự. Anh cần chúng tôi, vì anh sẽ không thể hiểu game với những gì anh có. Nhưng đây có thực sự là ưu tiên không?'

Một điều chắc chắn: nếu Microsoft, như Nadella tuyên bố, 'không kiếm tiền' từ mảng giải trí bất chấp lợi thế rõ ràng về tài sản và quyền sở hữu IP, thì khó có thể coi đó là một doanh nghiệp thông minh hay thậm chí tạm ổn. Chắc chắn không phải là doanh nghiệp được trang bị tốt để xử lý một công nghệ mang tính hệ trọng như AI đang chứng tỏ. Hoặc cũng có thể, với tư cách là một tập đoàn đại chúng giàu có đến mức đáng sợ, kiếm phần lớn tiền từ dịch vụ đám mây, nó không phù hợp để làm việc trong các ngành công nghiệp sáng tạo.